VNG uit scherpe kritiek op Wet Kansspelen op afstand: gemeenten maken zich zorgen over online gokken
De recente verklaring van de Vereniging Nederlandse Gemeenten
Op 6 maart 2026 publiceerde Casinonieuws.nl een artikel waarin de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) haar kritische houding ten opzichte van de Wet kansspelen op afstand (KOA) kenbaar maakt; deze wet, die sinds 1 april 2021 online casino's en ander afstandsgokken legaliseert, blijft volgens de VNG bron van serieuze problemen voor lokale overheden, omdat gemeenten geconfronteerd worden met toenemende verslavingszorg en versnipperde regelgeving, terwijl de inkomsten uit kansspelen niet altijd doorsijpelen naar lokale initiatieven.
Experts observeren dat deze uitspraak van de VNG, als koepelorganisatie van alle 342 Nederlandse gemeenten, een duidelijke signaal afgeeft aan het Rijk; de association benadrukt dat de implementatie van de KOA, hoewel bedoeld om illegaal gokken te beteugelen en consumenten te beschermen, in de praktijk leidt tot nieuwe uitdagingen op lokaal niveau, zoals hogere kosten voor verslavingshulp en coördinatieproblemen met de Kansspelautoriteit (KSA).
En dat in een tijd waarin online gokken booming is; cijfers van de KSA tonen aan dat het aantal vergunde aanbieders groeide van 14 in 2021 naar meer dan 30 in 2026, met een bruto gaming omzet die richting de miljarden euro's klimt, maar gemeenten zien vooral de schaduwkanten.
Achtergrond van de Wet kansspelen op afstand
De KOA verving de oude Wet op de kansspelen uit 1964 en introduceerde strenge licentie-eisen voor online operators, inclusief leeftijdsverificatie, stortingslimieten en een Cruks-register om problematisch gokken te detecteren; toch wijzen onderzoekers erop dat de wet, ondanks deze maatregelen, niet volledig anticipeerde op de snelle groei van de sector, waardoor lokale besturen nu worstelen met de fall-out.
Neem bijvoorbeeld de verplichting voor gemeenten om verslavingszorg te bieden; sinds de legalisering melden GGD'en een stijging in gokgerelateerde hulpvragen met 20 procent tussen 2021 en 2025, volgens data van het Trimbos-instituut, en dat zet druk op gemeentelijke begrotingen, vooral in kleinere steden waar middelen beperkt zijn.
Wat opvalt is hoe de wet de verantwoordelijkheid voor preventie en nazorg grotendeels bij gemeenten neerlegt, terwijl de KSA primair toezicht houdt op operators; hier wringt het, omdat VNG-leden al langer pleiten voor betere afstemming tussen Rijk en lokale overheden.
De specifieke kritiekpunten van de VNG
In de verklaring van 6 maart 2026 somt de VNG concrete bezwaren op, zoals de inadequaatheid van de preventiecampagnes die door de branche worden gefinancierd; deze campagnes bereiken volgens de association te weinig kwetsbare groepen, waardoor gemeenten extra moeten investeren in eigen programma's, en dat terwijl de helft van de opbrengsten uit kansbelasting naar het Rijk vloeit.
Maar hier komt het op aan: de VNG pleit voor een herziening van de wet, met name op het gebied van gemeentelijke beïnvloeding op licentieverlening; momenteel heeft de KSA het monopolie op vergunningen, maar gemeenten willen inspraak, bijvoorbeeld bij het intrekken van licenties van operators die niet compliant zijn met lokale normen.
Observers noteren dat deze positie niet nieuw is; al in 2023 organiseerde de VNG hoorzittingen met wethouders uit steden als Amsterdam en Rotterdam, waar verhalen naar voren kwamen van families die door online gokken in de financiële problemen raakten, en dat versterkt de roep om aanpassingen nu, in maart 2026, de markt verder verzadigd raakt.
Impact op Nederlandse gemeenten in 2026
Nu, begin 2026, voelen gemeenten de pijn het meest in regio's met hoge participatiegraad aan online gokken; data van de Kansspelautoriteit onthullen dat 1,2 miljoen Nederlanders maandelijks online gokken, een stijging van 15 procent ten opzichte van 2024, en dat vertaalt zich naar meer meldingen bij gemeentelijke loketten voor schuldhulpverlening.
Een casus uit Utrecht illustreert dit: daar steeg het aantal gokschulden in 2025 met 25 procent onder jongeren tussen 18 en 25 jaar, volgens lokale rapportages, waardoor het college extra budget moest uittrekken voor outreach-teams; zulke voorbeelden duiken op in tientallen gemeenten, en de VNG gebruikt ze om aan te dringen op een herallocatie van kansspelinkomsten.
Het blijkt dat kleinere gemeenten, zoals die in Zeeland of Drenthe, onevenredig hard geraakt worden, omdat ze minder expertise hebben in gokpreventie; experts schatten dat de totale kosten voor gemeenten inmiddels oplopen tot tientallen miljoenen euro's per jaar, geld dat beter besteed zou kunnen worden aan onderwijs of zorg.
Breder perspectief: discussies rond de KOA
De VNG-uitspraak valt samen met lopende debatten in de Tweede Kamer over kansspelbeleid; hoewel de coalitie in 2026 prioriteit geeft aan economische groei via gereguleerde markten, klinkt er steun voor lokale input, mede door lobbywerk van de VNG en organisaties als de Verslavingszorg Nederland.
Interessant is hoe de branche reageert; de branchevereniging NOGA benadrukt dat operators al 5 procent van hun omzet bijdragen aan preventie, maar de VNG countert dat dit ontoereikend blijft, vooral omdat reclame voor online casino's nog steeds alomtegenwoordig is op sociale media en tijdens sportevenementen.
En zo groeit de spanning; terwijl de KSA boetes uitdeelt aan overtreders – recent nog 800.000 euro aan een niet-vergunde site – roepen gemeenten op tot strengere handhaving op lokaal niveau, iets wat de wet momenteel niet toelaat.
Mogelijke gevolgen en toekomstige stappen
Die kritiek van de VNG zet druk op het kabinet-Rutte V, dat in 2026 een evaluatie van de KOA voorbereidt; onderzoekers voorspellen dat aanbevelingen voor gemeentelijke cocreatie in preventieprogramma's erin komen, gebaseerd op internationale voorbeelden uit Zweden en het VK, waar lokale autoriteiten meer zeggenschap hebben.
People who've studied dit merken op dat zonder aanpassingen de kloof tussen Rijk en gemeenten alleen maar vergroot, met risico op versnipperd beleid; de bal ligt nu bij de minister van Justitie en Veiligheid, die beloofde in te gaan op de VNG-input tijdens de begrotingsbehandeling later dit jaar.
So, terwijl online gokken floreert, blijft de VNG waakzaam, en dat in een maand als maart 2026 waarin nieuwe licenties worden verleend en de markt verder professionaliseert.
Conclusie
De verklaring van de VNG op 6 maart 2026 markeert een cruciaal moment in de discussie over de Wet kansspelen op afstand; gemeenten, vertegenwoordigd door hun koepel, hameren op de noodzaak van betere afstemming en meer lokale zeggenschap, terwijl de sector blijft groeien en uitdagingen zoals verslaving aanhouden.
Data en casussen onderbouwen hun standpunt, en hoewel de KOA successen boekt in legalisering, tonen deze ontwikkelingen aan dat aanpassingen onvermijdelijk zijn om de balans tussen economie en volksgezondheid te bewaren; experts houden de komende evaluatie scherp in de gaten, want daar hangt veel vanaf voor de toekomst van online gokken in Nederland.